?

100 เรื่องเมืองไทย

100 เรื่องเมืองไทย เที่ยวเมืองไทย เที่ยว 77 จังหวัด แหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของไทย
ลำตัด วัฒนธรรมพื้นบ้านเล่าขานความเป็นไทย

ลำตัด

   เพลงพื้นบ้านภาคกลาง เป็นการละเล่นที่นำบทร้อยกรองมาใส่จังหวะและทำนองเพื่อเพิ่มความสนุกสนานในการขับร้อง เพลงพื้นบ้านเหล่านี้สืบทอดด้วยการจดจำ เนื้อร้องและทำนองนั้นๆไว้ ทางภาคกลางมีเพลงพื้นบ้านประมาณ 45 เพลง เช่น เพลงเรือ เพลงเกี่ยวข้าว เพลงอีแซว เพลงฉ่อย ลำตัด เพลงทรงเครื่อง เพลงรำโทน เป็นต้น แต่เพลงพื้นบ้านที่เป็นที่รู้จักกันดีและสืบทอดกันมาอย่างต่อเนื่องถึงหนึ่งร้อยกว่าก็คือ ลำตัด นั่นเอง

          เดิม ลำตัด มีต้นตอมาจากมลายู ต่อมาก็ได้เปลี่ยนแปลเนื้อร้องเป็นภาษาไทยทั้งหมด ในระยะแรกเรียกว่า “ลิเกลำตัด” ภายหลังได้ทอนคำให้สั้นลงเพื่อความสะดวกในการเรียกว่า “ลำตัด” จนถึงในปัจจุบัน

          คำว่า ลำตัด เป็นการตั้งชื่ออันชาญฉลาดของคนไทยสมัยก่อน เพราะ คำว่า “ลำ”หมายถึงเพลง และคำว่า “ตัด” หมายถึงการนำเพลงพื้นบ้านชนิดอื่นๆมาตัดมาต่อกันจนเป็นเพลง สำหรับนำมาแสดงลำตัด และนี่ก็คือเหตุผลที่ว่า ทำไมลำตัดถึงได้สะท้อนวัฒนธรรมของไทยได้อย่างชัดเจน

          สิ่งแรกที่เห็นได้ชัดจากการดูลำตัดคือ คนไทยเป็นคนเจ้าบทเจ้ากลอน  ร่ำรวยทางภาษา สามารถนำคำต่างๆมาผูกเป็นกลอน และโยงเรื่องเข้าด้วยกัน จนสละสลวย จากนั้น จึงนำมาใส่ทำนองและจังหวะ การใช้ภาษาจะมีการเล่นคำ อาจเป็นการเล่นเสียงหรือความหมาย โดยใช้คำพ้องต่างๆไม่ว่าจะเป็นคำพ้องเสียง หรือ คำพ้องความหมาย(คำไวพจน์) เพื่อให้คำร้องมีความไพเราะ หลากหลาย และกินใจผู้ฟังมากยิ่งขึ้น

          อีกหนึ่งสิ่งที่ผสมกลมกลืนกับลำตัดอย่างแยกไม่ออก คือการร่ำรวยอารมณ์ขันของคนไทย สังเกตได้ว่าจุดเด่นของลำตัดคือความ “ขำขัน” นั่นเอง สิ่งที่ผู้ชมคาดหวังจากลำตัดมากที่สุดคือ ความเฮฮาสนุกสนาน ซึ่งเกิดจากการปะทะฝีปาก ปะทะคารม ระหว่างผู้ร้องทั้งสองฝั่ง โดยใช้คำเผ็ดร้อน ยั่วแหย่กันไปมา หากเป็นการประชันลำตัดในสมัยก่อน จะเป็นการปะทะคารมกันอย่างจริงจัง อาจถึงขั้นมองหน้ากันไม่ติดทั้งสองฝ่ายเลยก็มี แต่ในปัจจุบันจะมีการเตรียมกันระหว่างผู้ประชัน ทำให้ผู้ชมได้รับอรรถรสและความสนุกสนานเพิ่มมากขึ้น ดังนั้นหากคณะลำตัดคณะไหนเล่นได้ไม่สนุกสนานครื้นเครง จะถือว่าคณะนั้นเป็นลำตัดที่ไม่ยังสมบูรณ์ และไม่สามารถดึงดูดผู้ชมได้

          ลำตัดบอกเล่าเรื่องราวและวิถีชีวิตของชาวไทยอย่างแยบยล ไม่ว่าจะเป็นวิถีชีวิต อาหารการกิน การเกี้ยวพาราสีระหว่างหญิงชาย ความเกี่ยวพันธ์ของมนุษย์กับธรรมชาติ เป็นต้น หากเราย้อนกลับไปดูเนื้อเพลงลำตัดยุคก่อนๆ จะพบว่าเนื้อร้องของลำตัดจะพันธ์ผูกกับวิถีชีวิตของคนไทยในสมัยนั้นๆอย่างเหนียวแน่น โดยคำร้องจะกล่าวถึงชีวิตประจำวัน เช่น นิสัยส่วนตัว รูปร่างหน้าตา ความหลัง อาจจะมีเรื่องทะเล้นทะลึ่งมาปะปนบ้างให้พอสนุกสนาน

          ถึงแม้ว่า ลำตัดจะสืบทอดวัฒนธรรมมาเป็นเวลายาวนาน แต่การสืบทอดนั้นเป็นั้นเป็นเพียงการฝึกร้องปากต่อปากไม่ได้มีการบันทึกอย่างชัดเจน ทำให้การร้องลำตัดเริ่มเลือนหาย ประกอบกับการเติบโตของเพลงสากล ทำให้ลำตัดเสื่อมความนิยมลงอย่างน่าใจหาย จนทำให้เด็กรุ่นใหม่บางกลุ่มอาจไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเพลงพื้นบ้านแต่ละชนิดนั้นมีความแตกต่างกันตรงไหน และเพลงพื้นบ้านนั้นมีความสำคัญอย่างไรมีความสำคัญอย่างไร

          ด้วยเหตุนี้ แม่ประยูร ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง ผู้เป็นบรมครูด้านเพลงพื้นบ้านโดยเฉพาะลำตัด ได้นำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาประยุกต์ใช้ในการเผยแพร่เพลงพื้นบ้าน เช่นการบันทึกแผ่นเสียง การบันทึกเทปการแสดง การบันทึกเสียงลงในเทป เป็นต้น ซึ่งการเผยแพร่เพลงพื้นบ้านในลักษณะนี้ทำให้เพลงพื้นบ้านโดยเฉพาะลำตัดเป็นที่รู้จัก และได้รับความนิยมมากขึ้น นอกจากนี้ ลำตัดของแม่ประยูร ยังได้รับความนิยมมากจนได้รับเชิญไปขึ้นคอนเสิร์ตของนักร้องยอดนิยมตลอดกาล อย่าง เบิร์ด-ธงไชย แมคอินไตย์ ถึงสองครั้งในปีพ.ศ.2530 และปีพ.ศ. 2534 ซึ่งได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก แสดงให้เห็นว่า แม่ประยูรทำให้คนรุ่นใหม่รู้จักเพลงพื้นบ้าน การละเล่นแบบไทยๆเพิ่มมากขึ้น

          อย่างไรก็ดี เพลงลำตัดที่บันทึกไว้มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้น เพลงรำตัดยุคเก่าๆบางเพลงก็เริ่มสูญหาย ครูเพลง พ่อเพลง แม่เพลง บางท่านก็ถูกลืมเลือนคงเหลือไว้เพียงชื่อ หากไม่รู้ว่าท่านแต่งเพลงอะไร มีความสามารถด้านใด เนื่องจากการจัดระบบข้อมูลต่างๆทางด้านเพลงพื้นบ้านยังไม่สมบูรณ์ และนี่ก็อาจเป็นอีกหนึ่งสาเหตุสำคัญที่ทำให้เพลงพื้นบ้าน ไม่แพร่หลายในปัจจุบัน

          อาจเป็นเพราะอิทธิพลของโลกตะวันตกที่กำลังเติบโตเป็นอย่างมาก ทำให้วัยรุ่นส่วนใหญ่หันไปฟังเพลงเหล่านี้ ด้วยคิดว่าดี ว่าโก้ ว่าเก๋ แต่ลืมหันมามองว่าจริงๆแล้วเราก็มีของดีอยู่ไม่ใช่น้อย ความจริงแล้วการซึมซับวัฒนธรรมไม่ใช่เรื่องผิด ออกจะเป็นเรื่องดีด้วยซ้ำ ที่เราสามารถยอกรับความเปลี่ยนแปลง ก้าวทันโลก แต่สิ่งที่ไม่ควรก็คือการลืมสิ่งที่เป็นรากฐานของชีวิต นั่นก็คือ วัฒนธรรมอันเก่าแก่พวกนี้นี่เอง

          ในตอนนี้ สิ่งที่ควรทำไม่ใช่การรณรงค์ที่ใช้แต่การพูดให้ทำ แต่ควรจะลงมือกระทำเลยต่างหาก โดยการที่ค่อยๆนำวัฒนธรรมเหล่านี้หล่อหลอมเข้ามาในชีวิตอีกครั้ง เพื่อให้เด็กยุคใหม่ได้ซึมซับวัฒนธรรมเพลงพื้นบ้าน ถึงแม้ว่าจะต้องใช้เวลานาน เพราะการซึมซับจะต้องใช้เวลา แต่วิธีนี้น่าจะเป็นวิธีที่ดีที่สุด นอกจากการปลูกฝังแลล้วยังต้องมีการจดบันทึกโดยละเอียด

          การจดบันทึกนี้จะทำให้เราสามารถศึกษาประวัติศาสตร์ของลำตัดได้ดียิ่งขึ้น ไม่ว่าจะเป็นด้านการใช้ภาษา เพราะในแต่ละยุคแต่ละสมัยย่อมมีการใช้ภาษาที่แตกต่างกันออกไป ด้านสังคม ชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนแต่ละสมัย เพราะแต่สิปปียี่สิบปีความเป็นอยู่ยังเปลี่ยนแปลงไปมากนัก และถ้าเวลาต่างกันเป็นร้อยปีก็จะยิ่งเห็นความแตกต่างได้ชัดเจนมากขึ้นนั่นเอง

ความสำคัญของลำตัดและเพลงพื้นบ้านอื่นๆ นอกจากจะให้ความสนุกสนานเพลิดเพลินกับผู้ฟังแล้ว ยังให้แนวคิดมากมายหลากหลายเกี่ยวกับวิถีชีวิตของคนไทย และเป็นเอกลักษณ์ที่ควรซึมซับ รักษาไว้เพื่อเป็นมรดกทางวัฒนธรรมให้คงอยู่สืบไป อย่าปล่อยให้สิ่งดีๆเหล่านี้เลือนหายไปกับกาลเวลา




   อ่าน (1,736)

  


  
แท็ก :


   « Back


100 เรื่องเมืองไทยล่าสุด

  • อักษรไทยฝักขามหรืออักษรฝักขาม
    อักษรไทยฝักขามหรืออักษรฝักขาม เป็นอักษรที่เคยใช้ในล้านนาและภาคอีสานของไทย มีลักษณะใกล้เคียงกับอักษรไทยน้อยหรือ...
  • พระราชพิธีบรมราชาภิเษก
    พระราชพิธีบรมราชาภิเษกเป็นพระราชพิธีสำคัญยิ่งสำหรับประเทศที่มีพระมหากษัตริย์เป็นพระประมุข เพราะเป็นการเชิด...
  • โขน
    โขนเป็นนาฏศิลป์ชั้นสูงที่เก่าแก่ของไทย มีมานานตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ตามหลักฐานจากจดหมายเหตุของลาลูแบร์ ราชทูต...
  • นาฎศิลป์ไทย
    นาฏศิลป์ เป็นศิลปะแห่งการละคร  ฟ้อนรำ  และดนตรี  อันมีคุณสมบัติตามคัมภีร์น...
  • สมุนไพรไทย
    คำว่า สมุนไพร ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525 หมายถึง พืชที่ใช้ ทำเป็นเครื่องยา สมุนไพร...


   Comment

แสดงความคิดเห็น

>> Member Comment
Niphon
Niphon [Member]
2013-09-23 18:30:30
IP : 171.7.149.5
น่าส่งเสริมและอนุรักษ์ไว้

หน้า

   เข้าสู่ระบบ

 
 
 

>> Facebook Comment






REVIEW
แนะนำสถานที่ กิจกรรม ดี ๆ เจ๋ง ๆ โดย AddSiam.Com
REVIEW

โสภารีสอร์ท จ.เชียงราย รีสอร์ทน่ารักๆที่ลืมไม่ลง ( Resort )
โสภารีสอร์ท จ.เชียงราย รีสอร์ทน่ารักๆที่ลืมไม่ลง ( Resort )
<p>ช่วงฤดูหนาว ใครๆเค้าก็เที่ยวทางเหนือกัน โดยเฉพาะจังหวัดเชียงร ...

บ๊อบซังโอโคโนมิยากิ พิซซ่าญี่ปุ่นเจ้าแรกในเชียงใหม่
บ๊อบซังโอโคโนมิยากิ พิซซ่าญี่ปุ่นเจ้าแรกในเชียงใหม่
ร้านอาหารญี่ปุ่นมีมากมายหลายร้าน แต่ร้านเล็กๆร้านนี้เป็นร้านพิซซ่าญิี่ ...

[ ทั้งหมด ]

ข้อมูลท่องเที่ยว 77 จังหวัด
ภาคเหนือ
น่าน  พะเยา  ลำปาง  ลำพูน  อุตรดิตถ์  เชียงราย  เชียงใหม่  แพร่  แม่ฮ่องสอน 

ภาคกลาง
กรุงเทพมหานคร  กำแพงเพชร  ชัยนาท  นครนายก  นครปฐม  นครสวรรค์  นนทบุรี  ปทุมธานี  พระนครศรีอยุธยา  พิจิตร  พิษณุโลก  ลพบุรี  สมุทรปราการ  สมุทรสงคราม  สมุทรสาคร  สระบุรี  สิงห์บุรี  สุพรรณบุรี  สุโขทัย  อ่างทอง  อุทัยธานี  เพชรบูรณ์ 

ภาคตะวันออก
จันทบุรี  ฉะเชิงเทรา  ชลบุรี  ตราด  ปราจีนบุรี  ระยอง  สระแก้ว 

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
กาฬสินธุ์  ขอนแก่น  ชัยภูมิ  นครพนม  นครราชสีมา  บึงกาฬ  บุรีรัมย์  มหาสารคาม  มุกดาหาร  ยโสธร  ร้อยเอ็ด  ศรีสะเกษ  สกลนคร  สุรินทร์  หนองคาย  หนองบัวลำภู  อำนาจเจริญ  อุดรธานี  อุบลราชธานี  เลย 

ภาคตะวันตก
กาญจนบุรี  ตาก  ประจวบคีรีขันธ์  ราชบุรี  เพชรบุรี 

ภาคใต้
กระบี่  ชุมพร  ตรัง  นครศรีธรรมราช  นราธิวาส  ปัตตานี  พังงา  พัทลุง  ภูเก็ต  ยะลา  ระนอง  สงขลา  สตูล  สุราษฎร์ธานี 
ข้อมูลท่องเที่ยวต่างประเทศ
ทวีปยุโรป
กรีซ กรีนแลนด์ โครเอเชีย จอร์เจีย ซาน เซอร์เบีย ไซปรัส เดนมาร์ก ตุรกี นอร์เวย์ นิวซีแลนด์ เนเธอร์แลนด์ บอสเนีย บัลแกเรีย เบลเยียม เบลารุส โปรตุเกส โปแลนด์ ฝรั่งเศส ฟินแลนด์ มอนเตเนโกร มอลโดวา มอลตา มาซิโดเนีย มาริโน โมนาโก ยิบรอลตาร์ ยูเครน เยอรมนี รัสเซีย โรมาเนีย ลักเซมเบิร์ก ลัตเวีย ลิกเตนสไตน์ ลิทัวเนีย สเปน สโลวาเกีย สโลวีเนีย สวิตเซอร์แลนด์ สวีเดน สหราชอาณาจักร สาธารณรัฐเช็ก หมู่เกาะคุก หมู่เกาะแฟโร ออสเตรีย อันดอร์รา อาเซอร์ไบจาน อิตาลี เอสโตเนีย แอลเบเนีย ไอซ์แลนด์ ไอร์แลนด์ ฮังการี

ทวีปเอเชีย
กัมพูชา เกาหลีใต้ คาซัคสถาน จีน ญี่ปุ่น ไต้หวัน ไทย เนปาล บรูไนดารุสซาลาม ปากีสถาน พม่า ฟิลิปปินส์ มองโกเลีย มัลดีฟส์ มาเก๊า มาเลเซีย ลาว เวียดนาม ศรีลังกา สิงคโปร์ อาร์เมเนีย อินเดีย อินโดนีเซีย อุซเบกิสถาน ฮ่องกง

ทวีปแอฟริกา
กานา เกาะเรอูนียง เคนยา จิบูตี ชาด ซิมบับเว เซเชลส์ เซเนกัล แซมเบีย ตูนิเซีย แทนซาเนีย นามิเบีย ไนจีเรีย มอริเชียส โมร็อกโก ยูกันดา สวาซิแลนด์ อียิปต์ เอธิโอเปีย แอฟริกาใต้ แอลจีเรีย

ทวีปออสเตรเลีย
กวม ซามัว นิวแคลิโดเนีย ปาปัวนิวกินี ปาเลา ฟิจิ เฟรนช์โปลินีเซีย วานูอาตู หมู่เกาะนอร์เทิร์น ออสเตรเลีย

ทวีปอเมริกากลาง
กวาเดอลูป กัวเตมาลา เกรเนดา คอสตาริกา จาเมกา เซนต์คิตส์และเนวิส เซนต์ลูเซีย เซนต์ ตรินิแดดและโตเบโก นิการากัว เนเธอร์แลนด์แอนทิลลิส บาร์เบโดส บาฮามาส เบลีซ ปานามา เปอร์โตริโก มาร์ตินีก วินเซนต์และเกรนาดีนส์ สาธารณรัฐโดมินิกัน หมู่เกาะเคย์แมน หมู่เกาะเติร์กและไคคอส หมู่เกาะบริติชเวอร์จิน หมู่เกาะเวอร์จินของสหรัฐอเมริกา อารูบา เอลซัลวาดอร์ แอนติกาและบาร์บูดา ฮอนดูรัส

ทวีปอเมริกาเหนือ ทวีปอเมริกาใต้
แคนาดา โคลอมเบีย ชิลี บราซิล โบลิเวีย ปารากวัย เปรู เฟรนช์เกียนา เม็กซิโก เวเนซุเอลา สหรัฐอเมริกา อาร์เจนตินา อุรุกวัย เอกวาดอร์

ทวีปตะวันออกกลาง
กาตาร์ คูเวต จอร์แดน ซาอุดีอาระเบีย ซีเรีย บาห์เรน เยเมน เลบานอน สหรัฐอาหรับฯ อิสราเอล โอมาน